خونریزی از بینی یا خون دماغ یکی از شایع ترین مشکلاتی است که افراد در هر سنی ممکن است آن را تجربه کنند. بسیاری از افراد با مشاهده خونریزی ناگهانی از بینی دچار نگرانی می شوند و این سوال برایشان پیش می آید که خون دماغ چیست و آیا همیشه نشانه یک بیماری خطرناک است؟ در واقع، بیشتر موارد خون دماغ به دلیل پارگی رگ های بسیار ظریف داخل بینی ایجاد می شود و معمولا با اقدامات ساده در منزل قابل کنترل است. با این حال، گاهی خونریزی بینی می تواند نشانه وجود یک بیماری زمینه ای، آسیب به بینی یا اختلالات انعقاد خون باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. شدت خونریزی، دفعات تکرار، سن بیمار و علت ایجاد آن از جمله عواملی هستند که اهمیت خون دماغ را مشخص می کنند. به همین دلیل، شناخت علائم، دلایل، روش های درمان و زمان مراجعه به متخصص گوشت حلق و بینی یا همان جراح بینی تبریز اهمیت زیادی دارد.
در ادامه به طور کامل بررسی می کنیم که خون دماغ نشانه چیست، چه عواملی باعث بروز آن می شوند، چرا گاهی خونریزی تنها از یک سوراخ بینی اتفاق می افتد و بهترین روش های درمان و پیشگیری چیست.
خون دماغ چیست؟
خون دماغ یا خونریزی بینی به خروج خون از رگ های داخل حفره بینی گفته می شود. داخل بینی شبکه گسترده ای از مویرگ های بسیار نازک وجود دارد که وظیفه گرم و مرطوب کردن هوای تنفسی را بر عهده دارند. این رگ ها به دلیل ظرافت بالا، در برابر خشکی، ضربه یا التهاب بسیار آسیب پذیر هستند. حدود ۹۰ درصد خونریزی های بینی از قسمت جلویی بینی رخ می دهد. این نوع خونریزی معمولا خفیف است و با فشار دادن بینی طی چند دقیقه متوقف می شود.
در مقابل، خونریزی قسمت عقبی بینی کمتر شایع اما جدی تر است و معمولا در افراد مسن، بیماران مبتلا به فشار خون بالا یا کسانی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند مشاهده می شود.
خون دماغ نشانه چیست؟
پاسخ این سوال به علت ایجاد خونریزی بستگی دارد. در بسیاری از موارد، خون دماغ ناشی از عوامل ساده و بی خطر است، اما گاهی می تواند هشداری برای وجود یک بیماری باشد. مهم ترین دلایل خون دماغ عبارت اند از:
- خشکی مخاط بینی
- هوای بسیار گرم یا سرد
- دستکاری داخل بینی
- آلرژی
- سینوزیت
- سرماخوردگی
- ضربه به بینی
- انحراف تیغه بینی
- مصرف اسپری های بینی به مدت طولانی
- فشار خون بالا
- اختلالات انعقاد خون
- مصرف داروهای رقیق کننده خون
- وجود توده های بینی در موارد نادر
بنابراین نمی توان تنها بر اساس مشاهده خون دماغ درباره علت آن قضاوت کرد و در صورت تکرار خونریزی، بررسی توسط پزشک ضروری است.
علائم خون دماغ
اصلی ترین علائم خون دماغ، خروج خون از یک یا هر دو سوراخ بینی است. با این حال، بسته به شدت خونریزی ممکن است علائم دیگری نیز وجود داشته باشد.از جمله ، خروج خون به صورت قطره ای یا جریان مداوم ، احساس طعم خون در دهان ، خونریزی هنگام خم شدن ، گرفتگی بینی ، احساس پری داخل بینی ، سرگیجه در خونریزی های شدید و ضعف در صورت از دست دادن حجم زیاد خون ، در خونریزی های عقبی، ممکن است خون به سمت حلق جریان پیدا کند و بیمار احساس کند خون را می بلعد.
خون دماغ از سوراخ راست بینی
گاهی افراد مشاهده می کنند که خونریزی تنها از یک سمت بینی اتفاق می افتد و می پرسند علت خون دماغ از سوراخ راست بینی چیست. در اغلب موارد، تفاوتی میان سوراخ راست و چپ بینی وجود ندارد و علت اصلی، پارگی رگ های همان سمت است. این وضعیت ممکن است به دلایل زیر ایجاد شود:
- خشکی بیشتر مخاط آن سمت
- وجود زخم کوچک
- دستکاری بینی
- ضربه
- انحراف تیغه بینی
- التهاب موضعی
- وجود رگ های شکننده
اگر خونریزی همیشه از یک سمت تکرار شود، بهتر است بینی توسط متخصص گوش، حلق و بینی معاینه شود.
خون دماغ از سوراخ چپ بینی
خون دماغ از سوراخ چپ بینی نیز دقیقا مانند خونریزی سمت راست، معمولا ناشی از آسیب مویرگ های همان قسمت است. در بسیاری از افراد، ساختمان داخلی دو سمت بینی کاملا مشابه نیست و ممکن است یک سمت بیشتر در معرض خشکی یا تحریک قرار داشته باشد. در صورتی که خونریزی از سوراخ چپ بینی مکرر باشد، پزشک احتمال وجود موارد زیر را بررسی می کند:
- زخم مخاط بینی
- پولیپ
- انحراف بینی
- التهاب مزمن
- توده های نادر بینی
بنابراین خونریزی یک طرفه در صورتی که به دفعات تکرار شود، نیازمند بررسی تخصصی است.
تماس با بهترین جراح بینی تبریز با پر کردن فرم زیر
شایع ترین علت های خون دماغ
خشکی مخاط بینی
هوای خشک یکی از مهم ترین دلایل پارگی مویرگ های بینی است ، استفاده طولانی از کولر یا بخاری، زندگی در مناطق خشک و کم نوشیدن آب می تواند احتمال خون دماغ را افزایش دهد.
دستکاری بینی
یکی از رایج ترین دلایل خونریزی در کودکان و حتی بزرگسالان، وارد کردن انگشت داخل بینی است. این کار باعث آسیب مستقیم به رگ های ظریف بینی می شود.
آلرژی
عطسه های مکرر، التهاب مخاط و استفاده مداوم از دستمال می تواند باعث تحریک مویرگ ها شود.
فشار خون بالا
اگرچه فشار خون بالا همیشه علت مستقیم خون دماغ نیست، اما در برخی افراد می تواند شدت خونریزی را افزایش دهد.
ضربه به بینی
ضربه های ورزشی، تصادف یا حتی فین کردن شدید گاهی باعث پارگی رگ های بینی می شوند.
مصرف برخی داروها
داروهایی مانند آسپرین، وارفارین یا سایر داروهای ضد انعقاد ممکن است احتمال خونریزی بینی را افزایش دهند.
عوارض خون دماغ
در بیشتر موارد، خون دماغ عارضه خاصی ایجاد نمی کند و طی چند دقیقه متوقف می شود. اما در برخی شرایط ممکن است عوارض زیر ایجاد شود:
- کم خونی در خونریزی های مکرر
- افت فشار خون در خونریزی شدید
- بلع خون و ایجاد تهوع
- اضطراب و استرس
- اختلال در تنفس هنگام خونریزی شدید
- نیاز به بستری در موارد نادر
آیا خون دماغ همیشه نشانه فشار خون بالا است؟
خیر برخلاف تصور رایج، بیشتر موارد خون دماغ ارتباطی با فشار خون بالا ندارند. خشکی مخاط، آسیب های جزئی، آلرژی و التهاب از علل بسیار شایع تر هستند. البته در برخی افراد مبتلا به فشار خون کنترل نشده، شدت یا مدت خونریزی ممکن است بیشتر باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی داشته باشد.
